ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

 

«…Η παλη των ταξεων σημαινει οσο διαρκει ―και θα διαρκεσει οσο κι αυτη η κοινωνια― οτι καθε πραξη του ενος απο τους αντιπαλους συνεπαγεται αμεσα ή στην πορεια μια (αντιδραση) του αλλου… Αλλα καθεμια απο αυτες τις πραξεις μεταβαλλει τοσο εκεινον που την επιχειρει οσο και εκεινον εναντιον του οποιου κατευθυνεται. Καθεμια απο τις εχθρικες ταξεις μεταβαλλεται απο τη δραση της αλλης.

Αυτες οι πραξεις συνεπαγονται βαθιες μεταβολες στο κοινωνικο περιβαλλον, στο αντικειμενικο εδαφος πανω στο οποιο εκτυλισσεται η παλη.Στις ακροτατες στιγμες τους περιεχουν μια ιστορικη δημιουργια, την ανακαλυψη μορφων οργανωσης, παλης ή ζωης οι οποιες καθολου δεν περιεχονταν στην προηγουμενη κατασταση, ουτε ηταν προκαθορισμενες απο αυτην.

…Ετσι, στο πεδιο της παραγωγης, η εισαγωγη σε μεγαλη κλιμακα μηχανων απο τον καπιταλισμο, [αρχες 19ου αι.] εξεληφθη σωστα απο τους εργατες ως μια αμεση επιθεση, στην οποια αντεδρασαν σπαζοντας τις μηχανες. Σ’αυτο το πεδιο υπεστησαν μια ηττα. Αλλα απο την αρχη, η παλη παιρνει μεσα στα εργοστασια μια ακατανικητη μορφη: την αντισταση στην παραγωγη.
Ο καπιταλισμος ανταπαντα με τη γενικευση των μισθων με το κομματι και με την αποδοση. Αυτα γινονται με τη σειρα τους το αντικειμενο μιας οξειας παλης: οι νορμες αμφισβητουνται.
Ο τεηλορισμος ειναι η απαντηση του καπιταλισμου σ’αυτη την παλη. Οι νορμες θα καθοριζονται “επιστημονικα” και “αντικειμενικα”.
Η αντισταση των εργατων κανει φανερο οτι αυτη η “επιστημονικη αντικειμενικοτητα” ειναι μια γελοιοτητα.
Η ψυχολογια, κατοπιν η βιομηχανικη κοινωνιολογια εμφανιζονται τοτε [για να διευκολυνουν] την “ενσωματωση” των εργατων στην επιχειρηση[…]

Στο πολιτικο πεδιο, στις πρωτες προσπαθειες του προλεταριατου να οργανωθει, ο καπιταλισμος απανταει κατα κανονα με την καταπιεση, ανοιχτη ή καμουφλαρισμενη. Νικημενος πολυ γρηγορα σ’αυτο το πεδιο, κατεληξε, στο ακρο μιας μακριας καμπυλης της ιστορικης εξελιξης, να κανει αυτες τις ιδιες τις πολιτικες εργατικες οργανωσεις βασικους τροχους της λειτουργιας του[…]

::..

Το συνολο των μεσων που χρησιμοποιει ο καπιταλισμος υπακουει παντα στην ιδια προσταγη: τη διατηρηση της κυριαρχιας του, την επεκταση του ελεγχου πανω στην κοινωνια γενικα, στο προλεταριατο ιδιαιτερα…

Ολοι οι τομεις της ζωης πρεπει να υποταχθουν στον ελεγχο των διευθυνοντων. Ολες οι πηγες και τα μεσα χρησιμοποιουνται απο τον καπιταλισμο… η επιστημονικη γνωση ειναι επιστρατευμενη στην υπηρεσια του: η ψυχολογια και η ψυχαναλυση, η βιομηχανικη κοινωνιολογια και η πολιτικη οικονομια, η ηλεκτρονικη και τα μαθηματικα…[επιστρατευονται για να] φραξουν τις ρωγμες της αμυνας του, να του επιτρεψουν να διεισδυσει στο εσωτερικο της εκμεταλλευομενης ταξης, να κατανοησει τα κινητρα και τις συμπεριφορες της και να τα χρησιμοποιησει προς οφελος της “παραγωγης”, της “κοινωνικης σταθεροτητας” και της πωλησης αχρηστων αντικειμενων[…]

Για την καπιταλιστικη ταξη…να “εξορθολογισει”… σημαινει να υποδουλωνει διαρκως ολο και περισσοτερο τη ζωντανη εργασια… στη μηχανη και στους διευθυνοντες… Να συσσωρευσει σημαινει συγχρονως να μετατρεψει την εργασια σε κεφαλαιο, να δωσει στη ζωη και στο θανατο εκατομμυριων ανθρωπων τη μορφη των εργοστασιων και των μηχανων, και για να το κατορθωσει αυτο δημιουργει ενα συνεχως αυξανομενο αριθμο προλεταριων[…]

Γι’αυτο η συγχρονη κοινωνια, ειτε ζει υπο καθεστως “δημοκρατικο” ειτε “δικτατορικο”, ειναι στην πραγματικοτητα παντα ολοκληρωτικη. Γιατι η κυριαρχια των εκμεταλλευτων πρεπει, για να διατηρηθει, να κατακλυσει ολους τους τομεις της δραστηριοτητας και να προσπαθησει να τους υποταξει. Ο ολοκληρωτισμος δεν παιρνει πια τις ακραιες μορφες που ειχε περιβληθει με τον Χιτλερ η τον Σταλιν… αλλα αυτο δεν αλλαζει σε τιποτα το ζητημα κατα βαθος. Η τρομοκρατια δεν ειναι παρα ενα απο τα μεσα που μπορει να χρησιμοποιησει μια εξουσια για να συντριψει τη δραστηριοτητα καθε αντιπολιτευσης, αλλα δεν ειναι παντα εφαρμοσιμη ουτε παντα η πιο αποδοτικη. Η “ειρηνικη” χειραγωγηση των μαζων, η βαθμιαια αφομοιωση των οργανωμενων αντιπολιτευσεων μπορουν να ειναι πιο αποτελεσματικες… »

ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ. [Υψιλον] σ.225-29

https://isotis.files.wordpress.com/2016/06/castoriadis_epanast_kin61.pdf






Castoriadis. Capitalism

«…As long as the class struggle lasts -and it will last as
long as exploiting society lasts – each action by one of the
adversaries will sooner or later lead to a counter-action by
the other. This in turn will call forth another reaction, and
so on. But each of these actions alters the one who
performs it as well as the one against whom it is directed.
Each antagonist is changed by the actions of the other.
The summation of these effects leads to profound
alterations of the social milieu, of the battlefield on which
the struggle is fought out.
 
In its culminating moments the activities of the
antagonists give rise to new historical creations, to the
discovery of new forms of struggle, of organization and of
social life, forms neither contained in the previous state of
society, nor pre-determined by it…
 
The large scale introduction of machines by capitalism
during the first half of the 19th century was correctly
sensed by the workers as a direct attack upon them.
Theyreacted by breaking the machines. On this plane they
were soon defeated. But the struggle in the new factories
then took on an invincible form: the resistance of workers
to production.
 
Capitalism reacted by the widespread introduction of
piecework. Piecework then became the object of a bitter
struggle: the norms are contested. Capitalism reacts by
Taylorism: the norms will be determined ‘scientifically’ and
‘objectively’. Further resistance of the workers makes it
plain that ‘scientific objectivity’ in this field is a joke.
Applied psychology and industrial sociology then appear
on the scene: their object is to ‘integrate’ the workers into
the enterprise[…]
 
On the political plane, the first attempts of workers to
organize usually met with capitalist repression, either
open or disguised. Defeated sooner or later at this level,
capitalism succeeds, after a whole process of historical
evolution, in converting the political organizations of the
working class into essential cogs of its own system[…]
 
* * *
 
All the means used by capitalism flow from the same
requirements: to maintain its domination and to extend its
control over society in general and over the working class
in particular…
 
All sectors of human life must be submitted to the control
of those who manage. Every possible method is used
regardless of expense. Scientific knowledge is mobilized.
Psychology and psycho- analysis, industrial sociology and
political economy, electronics and mathematics are all
called in. Together these measures seek to ensure the
survival of the system, fill the breaches of its defences,
help it permeate the exploited class, assist it in
understanding the motives and behaviour of the workers,
the better, to harness them to the interests of production,
to the sale of useless objects, and to the stabilization of
the system as a whole[…]
 
To constitute and develop itself the capitalist class must
accumulate capital. It must rationalize and concentrate
production on an ever vaster scale. To accumulate means
at one and the same time to transform labour into capital,
to give to the life and death of millions of men the face of
factories, offices and machines – and, to this end, to
create an ever -increasing number of wage -earners. To
‘rationalize’ production, within the capitalist framework,
means to enslave living labour to machines and to those
who manage production. It means to reduce more and
more wage-earners to the role of mere ‘executants’
[…]
 
Thus modern capitalist societies, whether ‘democratic’ or
dictatorial, are always totalitarian. To maintain itself the
domination of the exploiters must invade all fields of
human activity and attempt to control them.
Totalitarianism may no longer take the extreme forms it
did under Hitler or Stalin. It may no longer use terror.
Basically this changes nothing, for terror is but one of the
means that can be used to break down all opposition. It is
not always applicable nor does it always yield the best
results. ‘Peaceful’ manipulation of the masses and the
gradual assimilation of all organized opposition can be just
as effective…»
 
Castoriadis_Modern_capitalism_and_revolution

Advertisements